"Tekne Varsa Zengindir" Zihniyeti Sektöre Zarar Veriyor

Marinsayfa Haber Ajansı · 2026-06-04

Marin sektörde usta bulmak çok zor. Hatta özellikle yaz aylarında, teknenizde bir onarım yaptırmanız gerekiyorsa ve gerçekten o işten anlayan bir ustaya ihtiyacınız varsa, işiniz neredeyse imkânsıza yakındır.

Bir parçanız bozuldu diyelim. Onu onartmak için usta arıyorsunuz. Ustayı bulsanız bile, çoğu zaman o parçayı söküp yenisini alsanız daha iyi olur. En azından işiniz görülür. Çünkü gelen usta, onu onarmak için sizden çoğu zaman zaten yenisinin fiyatını isteyecektir.

Üç Liralık İşin Üç Yüz Liraya Çıkması

Ben marin sektöre girdiğim günden beri hem çevremde hem de kendi teknemde aynı şeyi gözlemliyorum: Marin sektördeki kullanıcıya, devletin baktığı açıyla bakan çok insan var. Yani şu meşhur zihniyet: "Tekne kullanıyorsa zengindir." İşte bu zihniyet yüzünden üç liralık iş, bir anda üç yüz liralık iş hâline geliyor.

Tabii ki herkes böyle mi? Hayır. Dürüst insan yok mu? Var. Ama dürüst, işini hakkıyla yapan, müşterisini kandırmayan insan bulmak bu sektörde gerçekten çok zor. O istisnaları elbette ayrı tutuyorum. Fakat genel tabloya baktığınızda, marin sektörde tekne sahibinin çoğu zaman bir av gibi görüldüğünü söylemek abartı olmaz.

Sisteme Giren Kısa Sürede Sisteme Benziyor

Marin sektöre Bursa'dan, sanayiden bir eleman getirip çalıştırmaya başlasanız, bir ay, iki ay sonra onun da gözü açılıyor. O da bakıyor ki yan teknede bir usta bunu yapıyor, öbür teknede bir usta şunu yapıyor. Sonra "Ben aptal mıyım?" diyor.

Kısa süre sonra o da kendi adına bir "bilmem ne marin" açıyor ve aynı sazan sarmalının içine giriyor. Yani sistem bozuksa, yeni gelen adamı da kısa sürede içine çekiyor.

Demir Irgatı Meselesi: "Yanmış" Denilen Parça

Benim kendi teknemde de çok net bir örnek yaşandı. Demir ırgatı bozuldu. Bir usta çağırdık. Usta geldi, demir ırgatına baktı ve "Bunu söküp götürmem lazım," dedi. Söktü, aldı, iş yerine götürdü.

Ertesi gün aradığında, "Bu demir ırgatının değişmesi lazım, yanmış," dedi. Sonra yeni demir ırgatını getirip taktı. Eski demir ırgatını ise zar zor geri alabildik. Bazen böyle durumlarda eski parçayı geri istediğinizde "attım" cevabını bile alabiliyorsunuz.

Eğer parçayı geri alabilirseniz ve başka bir yere götürüp baktırırsanız, çoğu zaman gerçeği o zaman öğreniyorsunuz.

Küçük Bir Kömür Değişimiyle Çözülecek İş

Ben de eski demir ırgatını başka bir yere götürüp baktırdım. Sonuç ne çıktı? Küçücük bir kömür değişimiyle ya da basit bir kablo değişimiyle onarılabilecek bir arıza.

Yani "yanmış, değişmesi lazım" denilen şey aslında tamir edilebilecek bir parçaydı. Bunu bizzat yaşadım ve bizzat ispatladım.

Tekne Sahibi Sürekli Şüphe Etmek Zorunda Kalıyor

İşte marin sektördeki sorun tam da bu. Usta arıyorsunuz, bulamıyorsunuz. Bulduğunuzda güvenemiyorsunuz. Güvendiğinizde de çoğu zaman işin sonunda, "Acaba kandırıldım mı?" diye düşünmek zorunda kalıyorsunuz.

Diyorum ki: Marin sektörde usta arıyorsanız ya kendiniz usta olacaksınız ya da o malzemenin yenisini alacaksınız. Çünkü bozuk malzemeyi onarmak için çağırdığınız usta, sizden çoğu zaman o malzemenin yenisinin parasını alacaktır. Hatta bazen yenisini almak, usta çağırmaktan daha az sinir bozucu olabilir.

Bu İşin Kökü Ahlak Meselesidir

Bu mesele nasıl çözülür? Vallahi bunu kısa vadede çözmek çok zor. Bence bu mesele ilkokul birinci sınıftan başlayarak, bütün Türkiye'ye eğitimle çözülebilecek bir meseledir. Çünkü konu sadece teknik bilgi değildir; konu ahlak meselesidir.

Bir insanın elinde takım çantası olması, onun usta olduğu anlamına gelmez. Usta dediğin, arızayı gerçekten tespit eder. Tamir edilecek parçaya "değişecek" demez. Müşterinin bilgisizliğini fırsat bilmez. Tekne sahibini görünce gözünün içine lira işareti gelmez.

Tekne Sahibi Olmak Kandırılmayı Hak Etmek Değildir

Ama marin sektörde hâlâ şu bakış açısı çok yaygın: "Zenginler tekneyi alıyor, ben de onlardan alırım." İşte bu zihniyet sektöre zarar veriyor. Tekne sahibi olmak, herkesin sınırsız parası olduğu anlamına gelmez. Tekne sahibi olmak, kandırılmayı hak etmek anlamına hiç gelmez.

Bugün marin sektörde usta sorunu varsa, bunun nedeni sadece usta azlığı değildir. Asıl sorun, güvenilir usta azlığıdır. İşini doğru yapan, müşterisini kandırmayan, gereksiz parça değiştirmeyen, tamir edilecek şeyi tamir eden insan azdır. Dürüst çalışan ustaları tenzih ederim; ama sahada yaşanan gerçek de budur.

Tekne Sahibi Temel İşleri Öğrenmeli

Tekne sahiplerine tavsiyem şudur: Temel işleri öğrenin. Elektriğin, motorun, tesisatın, demir ırgatının, pompanın, akünün, şarj sisteminin en azından mantığını bilin. Çünkü hiçbir şey bilmezseniz, size ne anlatılırsa ona inanmak zorunda kalırsınız.

O zaman da her arızada aynı döngü başlar: Usta çağır, parça sökülsün, "bu yanmış" densin, yenisi takılsın, eskisi ortadan kaybolsun.

Son Söz: Ya Usta Olacaksınız Ya Yenisine Hazır Olacaksınız

Kısacası marin sektörde usta arıyorsanız, ya kendiniz usta olacaksınız ya da yenisini almaya hazır olacaksınız. Çünkü bugün bu sektörde tamir ettirmek, çoğu zaman yenisini almaktan daha pahalıya ve daha yorucuya geliyor.

Benim diyeceğim bu kadar. Sorun sadece para sorunu değil; ahlak sorunu. Bu zihniyet değişmeden, marin sektörde gerçek anlamda güvenilir bir hizmet düzeni kurulması çok zor.