Pre-Purchase Survey'den Ozmoz Testine, HIN'den IIMS Akreditasyonuna Her Şey
Tekne Survey Nedir?
Tekne survey (denizcilik jargonunda "sörvey"), bir teknenin yapısal bütünlüğünü, mekanik sistemlerini, elektrik donanımını ve emniyet ekipmanlarını bağımsız ve akredite bir uzman tarafından kapsamlı biçimde incelenmesi işlemidir. Türkçe'de "tekne ekspertizi" veya "tekne muayenesi" olarak da bilinir.Survey, bir teknenin "sağlık raporu"dur. Tıpkı ikinci el bir araç almadan önce yetkili servise götürmek gibi, tekne alımında da bağımsız bir uzmanın incelemesi hem alıcıyı hem de satıcıyı korur.
Tekne Survey Türleri
Tekne survey, amacına göre farklı kategorilere ayrılır. Her kategorinin kapsamı, süresi ve maliyeti birbirinden farklıdır.
1. Satın Alma Öncesi Survey (Pre-Purchase Survey)
En yaygın survey türüdür. İkinci el tekne almayı düşünen alıcılar için yapılır. Teknenin tüm sistemleri — gövde, güverte, mekanik, elektrik, arma ve emniyet ekipmanları — bağımsız bir uzman tarafından incelenir.
Kapsam: Gövde ve güverte yapısı, ozmoz testi, motor ve şanzıman, elektrik sistemi, yakıt sistemi, su sistemi, emniyet ekipmanları, navigasyon cihazları, arma ve yelkenler (yelkenlilerde). Süre: 4–8 saat (tekne boyuna göre değişir) Rapor teslimi: 24–48 saat2. Tam Durum Sörveyi (Full Condition Survey)
Teknenin genel kondisyonunu belgeleyen kapsamlı rapordur. Sigorta şirketleri, bankalar ve finansman kuruluşları tarafından talep edilir. 5 yaş üzeri tekneler için sigorta yenileme sürecinde zorunlu hale gelmektedir.
Kapsam: Pre-Purchase Survey kapsamına ek olarak piyasa değeri tespiti, yaş-kondisyon karşılaştırması ve sigorta uyumluluk değerlendirmesi.3. Sigorta ve Değerleme Sörveyi
Teknenin güncel piyasa değerini ve kondisyonunu belgeleyen özel rapordur. Sigorta poliçesi yenileme, satış fiyatı belirleme veya miras/boşanma davalarında mahkeme kararıyla talep edilebilir.
4. Periyodik Bakım Sörveyi
Tekne sahiplerinin yıllık veya iki yılda bir yaptırdığı önleyici bakım amaçlı incelemedir. Gizli hasarları erken tespit ederek büyük tamir masraflarını önler.
5. Hasar Tespiti Sörveyi
Kaza, çatışma veya fırtına sonrası hasarın belgelenmesi için yapılır. Sigorta tazminat süreçlerinde zorunludur.
Ozmoz Testi Nedir?
Ozmoz, FRP (fiber takviyeli plastik / fiberglas) tekne gövdelerinde görülen en yaygın ve en tehlikeli hasarlardan biridir. Gövdenin su altında kalan kısmında nem birikmesi sonucu oluşan kabarcıklar ve yapısal bozulma olarak tanımlanır.Nasıl Oluşur?
Fiberglas gövde, mikroskobik gözenekler içerir. Bu gözeneklerden sızan su, gövde içindeki kimyasal maddelerle reaksiyona girerek ozmotik basınç oluşturur. Bu basınç zamanla gövdede kabarcıklar, çatlaklar ve tabakalanma (delaminasyon) yaratır.
Ozmoz Tespiti
Survey sırasında nem ölçer (moisture meter) cihazı ile gövdenin su altı bölümü taranır. Yüksek nem değerleri (genellikle %20'nin üzeri) ozmoz riskine işaret eder. Termal kamera ile de nem dağılımı görüntülenebilir.
| Nem Değeri | Durum | Öneri |
|---|
| %0–10 | Normal | Rutin bakım yeterli |
|---|---|---|
| %10–20 | Dikkat | Yakın takip gerekli |
| %20–30 | Erken Ozmoz | Epoksi bariyer kaplama önerilir |
| %30+ | İleri Ozmoz | Kapsamlı tamir zorunlu |
Ozmoz Tamiri
Ozmoz tamiri, gövdenin kurutulması (6–12 ay), hasarlı bölgelerin soyulması ve epoksi bariyer kaplama uygulanmasını içerir. Maliyeti tekne boyuna ve hasarın yaygınlığına göre 50.000 TL ile 300.000 TL arasında değişir.
HIN Numarası Nedir?
HIN (Hull Identification Number), teknenin "kimlik numarasıdır". Araçlardaki şasi numarasına benzer şekilde, her tekneye üretim sırasında verilen ve değiştirilemeyen 12 karakterlik alfanümerik koddur.HIN Nerede Bulunur?
- •Sancak (sağ) taraf kıçta, güverte ile su hattı arasında
- •Genellikle kalıba kazınmış veya plaka olarak yapıştırılmış
HIN Neden Önemlidir?
Survey sırasında HIN kontrolü kritik önemdedir çünkü:
- •Çalıntı tekne tespiti: Türkiye Sahil Güvenlik ve Emniyet Müdürlüğü veri tabanlarında sorgulanabilir
- •Üretim tarihi doğrulama: HIN'in son dört hanesi üretim yılını ve ayını içerir
- •Sahtecilik tespiti: Değiştirilmiş veya silinmiş HIN, ciddi hukuki sorunlara yol açar
HIN Formatı
Türkiye'de kayıtlı teknelerde HIN formatı:
ABC12345D303
│││└────┘└──┘
│││ Seri Üretim tarihi
│││ No. (D=Nisan, 3=2003)
└──┘
Üretici kodu
IIMS Akreditasyonu Nedir?
IIMS (International Institute of Marine Surveying), dünya genelinde tekne surveyörlerinin mesleki standartlarını belirleyen en saygın uluslararası kuruluştur. 1921'de kurulan IIMS, bugün 50'den fazla ülkede üyesi bulunan bir meslek birliğidir.IIMS Üyelik Seviyeleri
| Seviye | Kısaltma | Gereklilik |
|---|
| Öğrenci Üye | SIIMS | Eğitim aşaması |
|---|---|---|
| Ortak Üye | AIIMS | 2 yıl deneyim |
| Tam Üye | MIIMS | 5 yıl deneyim + sınav |
| Fellow | FIIMS | 10 yıl + katkı |
Neden IIMS Akredite Surveyör Seçmelisiniz?
IIMS akredite surveyörler:
- •Uluslararası kabul gören standartlara göre çalışır
- •Düzenli mesleki gelişim eğitimi alır
- •Etik kurallara bağlıdır
- •Raporları sigorta şirketleri ve mahkemeler tarafından kabul edilir
ABYC Nedir?
ABYC (American Boat and Yacht Council), tekne yapım ve donanım standartlarını belirleyen Amerikan kuruluşudur. ABYC sertifikalı surveyörler, teknik standartlar konusunda ileri düzey eğitim almıştır.Survey Raporu Anatomisi
Profesyonel bir survey raporu 20 ile 50 sayfa arasındadır ve standart bir yapıyı izler.
Rapor Bölümleri
1. Künye ve ÖzetTeknenin adı, bayrağı, HIN numarası, üretim yılı, genel kondisyon puanı ve surveyin yapıldığı tarih/yer.
2. Gövde ve Güverte (Hull & Deck)Ozmoz testi sonuçları (nem ölçer değerleri), vana kontrolleri, jelkot durumu, güverte donanımı, sintine sistemi.
3. Mekanik SistemlerMotor çalışma saatleri, yağ analizleri, egzoz sistemi, şanzıman, pervane, dümen sistemi.
4. Arma ve Yelken (Rigging — Yelkenlilerde)Direk, teller ve yelkenlerin yıpranma durumu, bağlantı noktaları, palanga sistemi.
5. Elektrik ve ElektronikAkü bankaları, navigasyon cihazları, kablolama güvenliği, kaçak akım testi.
6. Emniyet EkipmanlarıCan yeleklerinden yangın tüplerine kadar tarih ve işlev kontrolü, EPIRB, can salı.
Bulgular ve Tavsiyeler Tablosu
Her profesyonel rapor, sonunda bir önem sırası tablosu içerir:
| Kategori | Tanım | Örnek |
|---|
| Kategori A — Kritik | Seyir emniyetini bozan, acil yapılması gerekenler | Arızalı sintine pompası, çatlak gövde |
|---|---|---|
| Kategori B — Önemli | Değer kaybına yol açan, kısa sürede yapılması gerekenler | Eskimiş aküler, yıpranmış yelkenler |
| Kategori C — İsteğe Bağlı | Kozmetik veya konforla ilgili iyileştirmeler | Çizik jelkot, eski döşeme |
Türkiye'de Tekne Survey Süreci
Adım 1: Surveyör Seçimi
Akredite ve deneyimli bir surveyör seçin. MarinSayfa, Türkiye genelinde IIMS ve ABYC akredite surveyörlerle çalışmaktadır. Survey teklifi almak için WhatsApp üzerinden iletişime geçin.
Adım 2: Randevu ve Hazırlık
Survey için teknenin karaya alınması (travel-lift) gerekebilir. Satıcıdan tekne ruhsatı, önceki survey raporları ve motor kayıtlarını isteyin.
Adım 3: Saha İncelemesi
Surveyör tekneyi baştan kıça, güverteden su altına kadar inceler. Ozmoz testi, elektrik testi ve mekanik kontroller yapılır. Fotoğraflar çekilir.
Adım 4: Rapor Teslimi
24–48 saat içinde detaylı bulgular, fotoğraflar ve tavsiyeler içeren rapor teslim edilir. Rapor Türkçe ve/veya İngilizce hazırlanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tekne survey zorunlu mu?Yasal olarak zorunlu değildir, ancak 5 yaş üzeri teknelerde sigorta şirketleri genellikle survey raporu şart koşar. Alım-satım süreçlerinde ise finansman kuruluşları survey raporu talep eder.
Survey yaptırmadan tekne alınır mı?Teknik olarak alınabilir, ancak tavsiye edilmez. Survey yaptırmadan alınan teknelerde gizli hasar, ozmoz problemi veya hukuki sorunlarla karşılaşma riski çok yüksektir.
Survey fiyatları ne kadar?Türkiye'de 2026 yılı itibarıyla tekne survey fiyatları tekne boyuna ve survey türüne göre 6.000 TL ile 25.000 TL arasında değişmektedir. Detaylı fiyat bilgisi için teklif alın.
Bu rehber, MarinSayfa tarafından Türkiye'deki tekne alıcı ve satıcılarına yönelik hazırlanmıştır. Güncel survey hizmetleri için /survey sayfasını ziyaret edin.
